عباس قديانى

631

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

سرودن ويس و رامين را از وى خواستار شد ، و فخر الدين هم اين كار را پذيرفت و انجام داد . فخر الدين از دانشهاى روزگار خويش آگاهى داشته و زبان پهلوى را نيز مىدانسته و از ادب عرب نيز آگاه بوده است . از آثار وى ، جز مثنوى ويس و رامين چيز ديگرى كه قابل ذكر باشد باقى نمانده است . فخر الدين مسعود غورى متوفى ظاهرا حدود 558 ه . ق . از امراى سلسلهء آل شنسب در ولايت طخارستان برادر علاء الدين جهانسوز و پسر عز الدين حسين غورى . وى بعد از فتح طخارستان به دست علاء الدين ، از جانب برادر در باميان به امارت نشست و بعد از برادر هم در آنجا حكمروايى داشت و حتى در سلطنت غياث الدين محمد سام ، درصدد جنگ با برادرزادگان و تسخير فيروزكوه برآمد ، اما شكست خورد و برادرزادگانش - غياث الدين محمد سام و معز الدين محمد سام - در حق او اكرام كردند و او را با احترام تمام به طخارستان باز گردانيدند و او پس از آن نيز چند سال زنده بود . پس از وفات وى پسرش شمس الدين محمد غورى به‌جاى او نشست . فخر الدين نظام الملك خواجه فخر الدين نظام الملك از وزيران دوره تيمورى بود . وى از مردم طوس و از بازماندگان خواجه نظام الملك طوسى بود و مدتى به اتفاق خواجه خضر بخشايش و مولانا على منشى عهده‌دار وزارت بابر ميرزا بود . فخر الملك محمد بن على بن خلف معروف به فخر الملك از وزيران به نام و مشهور آل بويه است . وى وزارت بهاء الدوله پسر عضد الدوله ديلمى و سلطان الدوله ديلمى را بر عهده داشته است . پس از مرگ بهاء الدوله پسر وى سلطان الدوله او را به وزارت باقى گذارد و چندى در خدمت وى به احترام تمام زندگى كرد . سپس از او كارى سر زد كه مورد موافقت سلطان نبود . سلطان الدوله دستور داد فخر الملك را در اهواز به قتل رساندند ( 407 ه . ق . ) . فخر الملك ابو الفتح عبد الحميد اردستانى وزير سلطان سنجر پسر ملكشاه . موقعى كه سنجر حكومت خراسان و خوارزم را داشت به وزارت او برگزيده شد و به ادارهء امور مربوط به سياست ملك مشغول شد . فخر الملك حسن پسر نظام الملك وزير سلطان بركيارق سلجوقى كه تا پايان سلطنت وى در اين مقام باقى بود و بعد از سلطان محمد وزارت سلطان سنجر سلجوقى را بر عهده گرفت . فخر الملك حسن در مقام وزارت سلطان سنجر سلجوقى به دست يكى از فداييان اسماعيلى در 500 ه . ق . كشته شد . فخر جهان خانم 1260 ق . ملقب به فخر الدوله از زنان هنرمند . وى ششمين دختر فتحعلى شاه قاجار ( 1212 - 1250 ق . ) و خواهر تنى شعاع السلطنه بود . وى با ميرزا محمد خان ، پسرعمويش ازدواج نمود . ولى پس از نه سال زندگى با حالت بكارت طلاق گرفت و ديگر ازدواج نكرد . فخر الدوله نزد پدر و همهء شاهزادگان احترام و تقرب خاص داشت . از آثار هنرى او يك